مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى
1347
طب اكبرى ( فارسى )
شراب نيلوفر : مانند شراب بنفشه درست مىشود . شربت آس : همان « شراب مورد » است رجوع شود به ذيل « شراب مورد » . شربت انار شيرين : آب انار شيرين كه پوست آن را با كارد چوبى بگيرند به قدر حاجت تهيه كرده و مقابل هر چهار اوقيه آب انار ، يك رطل قند سفيد افزوده و به قوام آرند و اگر بخواهند قوت آن زيادتر شود ، آب انار را زيادتر كنند . شربت انار منعنع : به قدر نياز آب انار ميخوش را بگيرند و بپزند تا به نصف برسد و نصف اين آب پخته شده را از هريك از قند و آب نعناع اضافه كرده و به قوام مىآورند . شربت به زور : تخم كاسنى ، رازيانه ، تخم خربزه ، تخم كدو و حب القرطم ، هريك پنج مثقال ؛ پوست بيخ كاسنى ، گل غافث ، تخم خطمى ، اصل السوس ، سنبل الطيب ، بنفشه و گل گاو زبان ، هر يك سه مثقال ، آنچه كوفتنى است را نيم كوب كرده و همه را يك شبانهروز در پنج رطل آب تر كرده و سپس بيست درم مويز منقّى با آن آميخته و بجوشانند تا دو رطل آب بماند و سپس آن را صاف كرده و قند سفيد يك من افزوده و به قوام آرند . قدر مصرف اين دارو ، يك اوقيه است . شربت حب الآس : حب الآس را بكوبند و بجوشانند تا پخته شود و بعد بپالايند و بر هر دو جزء از آن ده جزء قند سفيد افزوده و به قوام آورند . و اگر قدرى طباشير سفيد را پودر كرده و بيفزايند بهتر باشد . شربت خشخاش : در زكام . شربت دينار : تخم كاسنى ، ده مثقال ؛ زرشك بىدانه ، هفت مثقال ؛ صندل سفيد ، گل سرخ و اصل السوس ، هريك چهار مثقال ؛ لك مغسول ، دو مثقال ؛ تخم كشوث ، سه مثقال ، آنچه كوفتنى است را كوفته و در عرق كاسنى يا آب آن بخيسانند و سپس آن را جوشانيده و صاف كرده و با نود مثقال قند سفيد به قوام آرند . و اگر ريوند اضافه كنند قوىتر مىشود . شربت سيب : ده من آب سيب شيرين اصفهانى را بجوشانند تا دو من شود و سپس يك من قند با آن مخلوط كرده و به قوام آرند و اگر در وقت قوام قدرى گلاب بر آن آميزند بهتر است . شربت صندل ترش : صندل سفيد